محمد يار بن عرب قطغان

146

مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى )

خانى را عبيد الله خان به وجود خويش آرايش فرمود و ايالت سمرقند را به دستور سابق به اولاد و احفاد كوچكونجى خان گذاشت و عبد اللطيف خان را بر ساير برادران مقدم ساخت . ( 85 ب ) و سلطان سعيد سلطان كمر اطاعت عمّ خويش عبد اللّطيف خان برميان بربسته ، پيوسته طريق متابعت مسلوك مىداشت . بعد از آنكه عبد اللطيف خان قدم به جانب عقبى نهاد ، نوروز احمد خان كه براق خان عبارت ازوست ، مسند خانى را به وجود خود زيب و زينت داد . و سلطان سعيد سلطان به اتفاق ساير برادران در مملكت موروثى خود به حكومت اشتغال داشت . و بعد از اندك زمان نوروز احمد خان با ساير فرزندان و سپاه فراوان به عزم تسخير سمرقند توجه نمود . چون سلاطين سمرقندى را تاب مقاومت به او نبود ، بدان جهت به اندك سهولت آن مملكت را مسخر فرمود و جوانمرد على سلطان را به روسم تعيين نموده ، به جانب اخسى و اندجان فرستاد و سلطان سعيد سلطان [ را ] وعدهء حكومت بخارا داد . و سال ديگر بنابر وعده‌اى كه سلطان سعيد سلطان داشت ، عزم تسخير بخارا نموده ، بر سر برهان سلطان لشكر كشيد . و چون اين خبر به سمع برهان [ سلطان ] رسيد ، فى الحال برج و بارهء شهر را مضبوط و مستحكم ساخته ، متحصن گرديد و مسرعان نزد عبد الله خان ارسال داشته ، او را به كمك و مدد طلبيده . و چون خان سكندرنشان عبد الله خان با ساير برادران بنابر التماس برهان خان از نهر جيحون عبور نموده ، در نواحى فرب 215 منزل گزيد و نوروز احمد خان از عزيمت خان سكندرفرمان خبر يافته ، سلطان سعيد سلطان را به همراهى پسر خويش دوستم سلطان 216 به استقبال فرستاد و در موضع فرب تلاقى فريقين روى داد و از طرفين آتش قتال و نايرهء جدال اشتعال يافته ، رخش منازعت از جانبين برانگيختند و تيغ‌ها علم ساخته دلاوران با يكديگر آويختند . عاقبت سلطان سعيد منهزم گشته روى به وادى فرار « 1 » نهاد ، و تنكرى بردى اغلان با بسيارى از مخالفان اسير گشته ، به دست افتاد و به واسطهء بىادبى كه تنكرى بردى ( 86 الف ) اغلان در حين مكالمه با دوستم خواجه حاكم فرب نسبت با خاقان سكندرفرمان و برادران آن حضرت به زبان آورده بود ، قهرمان سياست خانى همان ساعت به قتل ايشان مبادرت نمود . و چون نوروز احمد خان از شكست آن لشكر فراوان اطلاع يافت ، از غايت توهم در حال از گرد بخارا برخاست و علم عزيمت به صوب سمرقند برافراخت . و چون به

--> ( 1 ) . س : « فرار » ندارد ، از نسخه « ت » افزوده شد .